Gebiedsontwikkelaar BPD – de nieuwe bewoner van het voormalig Burgerweeshuis van Aldo van Eyck koos niet glanzende kantoortoren maar zag de historische waarde van dit belangrijke gebouw. Architect Wessel de Jonge het icoon van de naoorlogse architectuur fraai gerenoveerd met vooral veel respect voor het gebouw en voor Aldo van Eycks gedachtengoed.

Alleen al vanuit de lucht is het voormalig Burgerweeshuis van architect Aldo van Eyck subliem van vorm, als een geometrische kashba van Legoblokken, geïnspireerd op een moskee in Isfahan. Met twee diagonale lijnen van elk vier grote concave koepels en daartussenin kleine koepels. Wie de plattegrond van binnenuit ervaart, treft onder de 328 aaneengeschakelde dakkoepels 300 kleine, vier grote eenlaagse en vier grote eenheden met een verdieping, plus een langwerpig volume met daarin de entree. Daartussen gangen, patio’s, pleintjes en binnenplaatsen. Een stoer gebouw met het dak als constante en vloeren die variëren, met betonnen dragers en architraven en repetitieve elementen die op een individuele manier zijn ingevuld.

Ruimtelijk manifest
Voordat hij de opdracht kreeg voor de bouw van het Burgerweeshuis in 1960 was architect Aldo van Eyck vooral bekend vanwege zijn vele speeltuinen, waarvan hij er in Amsterdam alleen al zevenhonderd had ontworpen. Voor hem was het Burgerweeshuis een soort ruimtelijk manifest, een spiegel van zijn gedachtegoed, waarbij de mens en zijn beleving van de ruimte centraal staan. Zo zag hij het gebouw als een veilige schil rond een intieme binnenruimte waar 118 weeskinderen (en 25 medewerkers) zich toentertijd veilig en vrij moesten voelen als in een zachte cocon. Het past bij zijn motto: ’Een kleine wereld in een grote, een grote wereld in een kleine, een huis als een stad, een stad als een huis, een thuis voor kinderen’. De indeling kende geen hiërarchie: je wist niet wat de hoofdingang was of de voorzijde, omdat buiten en binnen, architectuur en interieur in de ogen van Van Eyck gelijkwaardig zijn.

Rijksmonument
Nadat het gebouw, een van de vroegste voorbeelden van het structuralisme in de architectuur, tot 1993 dienst deed als weeshuis, was het Berlage Instituut er gehuisvest tot 1997. Daarna leidde het gebouw jarenlang een vrij anoniem en onzeker bestaan. Toen de aangevraagde sloop- en bouwvergunning werd ingetrokken, werd het weeshuis in 2009 een gemeentelijk monument en kreeg het in 2014 de status van Rijksmonument. In dat jaar kochten Brouwershoff (nu Zadelhoff) en Nijkerk Burgerweeshuis bv. het pand en in 2016 kreeg Wessel de Jonge Architecten, gespecialiseerd in herbestemming van modern erfgoed, de opdracht tot renovatie. Aldo van Eycks gedachtegoed indachtig, heeft de Wessel de Jonge het voormalig Burgerweeshuis met grote zorgvuldigheid, respect en liefde gerenoveerd zonder zijn stempel op het gebouw te drukken. Sinds begin dit jaar is 5500 m2 van het gebouw bevolkt door de nieuwe huurder: woningontwikkelaar BPD met 150 werknemers. Ook de bedrijfscollectie van zo’n 1000 hedendaagse kunstwerken, waarin ‘ruimte’ een rol speelt, ging mee.

Verder lezen

Meer weten? https://www.youtube.com/watch?v=OrOVIhTHfIA

Pin It on Pinterest

Share This